غيبت
نمايندگان
ماده 88- نمايندهاي كه بيش از يكصد
ساعت متوالي يا دويست و پنجاه ساعت غيرمتوالي از اوقات رسمي
جلسات مجلس و كميسيون را بدون عذر موجه در يك سال غيبت نمايد،
مستعفي شناخته خواهد شد. همچنين نمايندهاي كه به علت ناتواني
جسمي و يا بيماري بيش از چهارماه در يك سال غيب موجه داشته باشد
بنابه درخواست سي نفر از نمايندگان و تصويب دو سوم نمايندگان
حاضر مبني بر عجز وي از ايفاي نمايندگي، سمت نمايندگي خود را از
دست ميدهد.
تبصره 1- تا يك هفته پس از اعلام رسمي مستعفي
شناخته شدن نماينده، در صورتي كه خود وي يا نماينده ديگري به
غيرموجه بودن غيبت اعتراض كند و آن را تسليم هيات رييسه نمايد،
اين اعتراض در اولين فرصت در مجلس مطرح ميشود و پس از صحبت
حداكثر دو مخالف و دو موافق (هر يك به مدت پانزده دقيقه) در
صورتي كه مجلس به موجه بودن غيبت نماينده مورد بحث راي داد، غيبت
موجه شناخته خواهد شد.
يك نفر از هيات رييسه به عنوان موافق و
نماينده مورد بحث به عنوان مخالف براي صحبت، حق تقدم خواهند
داشت.
تبصره 2- در صورتي كه نماينده مستعفي شناخته شده به
غيرموجه بودن غيبت خود اعتراض كرده باشد ولي در موقع طرح نتواند
و يا نخواهد در مجلس حضور يابد، ميتواند لايحه دفاعيه خود را
براي طرح در مجلس حداكثر تا موقع طرح، تحويل مجلس نمايد. در اين
صورت اين لايحه با حق تقدم در فرصت مقرر براي صحبت مخالفين توسط
يكي از منشيها قرائت خواهد شد. مدت قرائت لايحه حداكثر نيم ساعت
خواهد بود.
ماده 80- به غيبت و تاخير غيرموجه حقوق تعلق
نميگيرد.
ماده 90- محاسبه ساعات غيبت در كميسيونها با روساي
كميسيونها و در جلسات رسمي مجلس با هيات رييسه ميباشد و در هر
دو صورت، اعلان رسمي غيبت با هيات رييسه مجلس خواهد بود. هيات
رييسه موظف است غيبت و تاخير غيرموجه نمايندگان در كميسيونها را
هر ماه به اطلاع نمايندگان برساند.
ماده 91- غيبت، تاخير غير
موجه نمايندگان پيش از پايان جلسه مجلس اعلان و در صورت مذاكرات
مجلس ثبت خواهد شد.
تبصره – غيبت غيرموجه از دو جلسه كميسيون
در حكم غيبت از يك جلسه رسمي مجلس ميباشد.
استعفاء نماينده
ونحوه بررسي آن
ماده 92- هر نماينده كه اعتبارنامه او به
تصويب رسيده است ميتواند از مقام نمايندگي استعفاء دهد. پذيرش
استعفاء موكول به تصويب مجلس است.
ماده 93- نماينده تقاضاي
استعفاء مدلل خود را به عنوان رييس مجلس مينويسد و رييس مجلس آن
را در اولين جلسه علني و بدون قرائت متن، اعلام و در دستور كار
هفته بعد ميگذارد. نماينده ميتواند قبل از شروع بررسي در مجلس
تقاضاي استعفاء خويش را مسترد دارد.
ماده 94- بررسي تقاضاي
استعفاء بدين ترتيب خواهد بود كه ابتدا تقاضاي استعفاء قرائت شده
و سپس شخص متقاضي استعفاء يا نماينده ديگري به تعيين او تقاضاي
دفاع خواهد نمود. مدت قرائت تقاضاي استعفاء و توضيح نماينده
متقاضي استعفاء حداكثر نيم ساعت است. مخالف يا مخالفين نيز
حداكثر نيم ساعت ميتوانند صحبت كنند و پس از آن رايگيري به عمل
ميآيد. در صورت تصويب تقاضاي استعفاء مراتب از طريق هيات رييسه
به وزارت كشور اعلام ميشود تا طبق قانون انتخابات اقدام
نمايد.
تبصره- هرگاه نماينده متقاضي استعفاء براي طرح تقاضاي
استعفاي خود در مجلس حاضر نشود و كسي را هم براي دفاع از خود
تعيين ننمايد متن تقاضاي استعفاء قرائت و در صورت وجود مخالف
حداكثر به مدت پانزده دقيقه صحبت خواهد كرد و سپس رايگيري به
عمل ميآيد.
ماده 95- هرگاه تقاضاي استعفاء تعدادي از
نمايندگان به نحوي باشد كه مانع از تشكيل جلسه رسمي گردد قابل
طرح در مجلس نيست.
تحقيق و تفحص
در اجراي
اصل هفتاد و ششم (76) قانون اساسي، به استثناي دستگاههايي كه
زير نظر مستقيم مقام معظم رهبري هستند و مجلس خبرگان رهبري و
شوراي نگهبان هرگاه نمايندهاي تحقيق و تفحص در هر يك از امور
كشور را لازم بداند، درخواست خود را كتبا از طريق هيات رييسه
مجلس به كميسيوني كه امر مزبور در تخصص آن است تقديم مينمايد و
كميسيون اطلاعاتي را كه در آن زمينه دارد در اختيار وي قرار
ميدهد.
در صورتي كه نماينده مزبور اطلاعات موجود در كميسيون
را كافي تشخيص ندهد، كميسيون از نماينده مزبور در اولين فرصت
دعوت به عمل ميآورد و دلائل ضرورت تحقيق و تفحص در زمينه مورد
نظر را استماع مينمايد و پس از بررسي، نظر خود را مبني بر تصويب
يا رد درخواست نماينده به مجلس گزارش ميدهد.
اين گزارش خارج
از نوبت در دستور مجلس قرار ميگيرد. در صورتي كه گزارش كميسيون
به مجلس مبني بر تصويب درخواست تحقيق و تفحص باشد، پس از استماع
آن، بدون بحث رايگيري به عمل ميآيد و در صورتي كه مبني بر رد
آن باشد، نماينده درخواست كننده ميتواند حداكثر به مدت ده دقيقه
از درخواست خود دفاع نمايد. در صورت تصويب مجلس، انجام تحقيق و
تفحص به همان كميسيون محول ميگردد. كميسيون ضمن دعوت از نماينده
درخواست كننده تفحص، تحقيق و تفحص لازم را به عمل آورده و نتيجه
آن را كه طي گزارشي در جلسه مشترك هيات تحقيق و تفحص و كميسيون
به تصويب ميرسد به مجلس تقديم مينمايد.
(آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي)
كميسيون ويژه
مسائل مهم و
استثنايي كه براي كشور پيش ميآيد و در اين خصوص تشكيل كميسيون
ويژهاي براي رسيدگي و تهيه گزارش ضرورت پيدا ميكند، به پيشنهاد
حداقل پانزده نفر از نمايندگان و تصويب مجلس، اين كميسيون تشكيل
ميشود. اعضاي كميسيون ويژه كه هفت تا پانزده نفر بنا به نظر
پيشنهاددهندگان خواهند بود، مستقيما در جلسه علني توسط نمايندگان
با راي مخفي و اكثريت نسبي انتخاب خواهند شد.
هيات رئيسه
كميسيون ويژه همانند ديگر كميسيونها انتخاب خواهد شد.
(آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي)
ارجاع مصوبات مجلس
به شوراي نگهبان و راهحل رسيدگي آنها
كليه مصوبات
مجلس، رسما به شوراي نگهبان فرستاده ميشود.در صورتي كه شورا ظرف
ده روز پس از وصول يا پس از انقضاي ده روز تمديد مذكور در اصل
نود و پنجم (95) قانون اساسي، مخالفت خود را اعلام نكرد، طبق اصل
نود و چهارم (94) قانون اساسي، مصوبات از طرف مجلس جهت امضا و
ابلاغ به رياست جمهوري ارسال ميشود.
روز
وصول مصوبه و روز اعلام نظر شوراي نگهبان به مجلس، جزء مهلتهاي
مقرر محسوب نميگردد.مصوبات مجلس تا زمان اعلام نظر نهايي شوراي
نگهبان، از دستور خارج نميشود.شوراي نگهبان، در صورت رد مصوبات
مجلس، موظف است علت رد را صريحا به مجلس گزارش نمايد تا بلافاصله
تكثير و توزيع شود.
مصوبات عادي و
يك فوريتي مجلس كه از طرف شوراي نگهبان رد شده به كميسيون مربوطه
ارسال ميشود و با اعلام وقت قبلي با حضور نماينده شوراي نگهبان،
موارد اعتراض، براي اصلاح مورد بحث قرار ميگيرد. در صورت عدم
حضور نماينده شوراي نگهبان در موعد اعلام شده، كميسيون، با ملحوظ
نمودن نظر شوراي نگهبان، كار خود را انجام ميدهد.نمايندگاني كه
پيشنهاد اصلاحي دادهاند، در اين مرحله ميتوانند در كميسيون
شركت نمايند. نظر كميسيون همراه پيشنهادهاي پذيرفته نشده
نمايندگان، در مجلس مطرح ميشود و طبق معمول شور دوم، مورد بحث و
راي قرار ميگيرد.
چنانچه در مورد
مادهاي، كميسيون نيز همراه پيشنهادهاي ديگر پيشنهاد داده شده
باشد، اول پيشنهاد كميسيون به راي گذاشته ميشود و در صورت عدم
تصويب، پيشنهادهاي ديگر مطرح ميشود.در صورت عدم تصويب پيشنهاد
كميسيون و يا پيشنهادهاي قبلي نمايندگان در مجلس، پيشنهادهاي
جديد پذيرفته ميشود و درباره آنها بحث و رايگيري به عمل
ميآيد.پس از ايراد شوراي نگهبان، دولت حق پيشنهاد اصلاح لايحه
را ندارد مگر در موارد ايراد شوراي نگهبان.
شوراي نگهبان
نميتواند پس از گذشت مهلتهاي مقرر و رفع ايراد در نوبت اول،
مجددا مغايرت موارد ديگري را كه مربوط به اصلاحيه نميباشد، بعد
از گذشت مدت قانوني به مجلس اعلام نمايد مگر در انطباق با موازين
شرعي.اگر با اصلاح ماده مورد ايراد شوراي نگهبان، ماده به كلي
خاصيتش را از دست بدهد، ميتوان آن را حذف كرد.
پس
از بررسي گزارش كميسيون كه در آن نظر شوراي نگهبان ملحوظ شده است
و رايگيري نسبت به آن مصوبه مجددا به شوراي نگهبان ارسال
ميشود، اگر اين مصوبه هنوز وافي به نظرات شوراي نگهبان نباشد،
مجددا در مجلس مطرح ميگردد، در صورتي كه مجلس با در نظر گرفتن
حفظ مصلحت نظام همچنان بر راي خود باقي باشد، رييس مجلس مصوبه
مذكور را به مجمع تشخيص مصلحت نظام ارسال ميدارد.
مجمع موظف است
تنها در موارد اختلاف و ديگر موارد مربوط به آن اظهارنظر قطعي
نموده و گزارش آن را جهت طي مراحل بعدي به رئيس مجلس اعلام
نمايد.
(آئيننامه
داخلي مجلس شوراي اسلامي)
مسئوليت مشترك
هيات رئيسه در برابر مجلس
ماده (24) :
رئيس مجلس و ساير اعضاي هيات رئيسه در مورد انجام وظايف محوله در
اين آييننامه در برابر مجلس، مسئوليت مشترك
دارند.
ماده (25) :
هرگاه نمايندگان به كيفيت اداره جلسات يا ساير امور مجلس و نحوه
ايفاي وظايف رئيس يا ساير اعضاي هيات رئيسه معترض باشند،
ميتوانند طي تقاضاي كتبي با امضاي حداقل بيست و پنج نفر و يا به
درخواست كميسيون تدوين آييننامه داخلي مجلس از هيات رئيسه،
تشكيل هيات رسيدگي به اعتراضات، مركب از روساي كميسيونهاي تخصصي
و هيات رئيسه و اعضاي كميسيون تدوين آييننامه داخلي مجلس را
درخواست نمايند. هيات رئيسه مكلف است ظرف مدت سه روز نسبت به
تشكيل هيات رسيدگي به اعتراضات، اقدام نمايد. هيات اخير مكلف است
ظرف ده روز با حضور سه نفر از منتخبين معترضين، به موضوع رسيدگي
نمايد. در صورتي كه اكثريت اعضاء هيات راي بر عدم صلاحيت فرد
مورد اعتراض دادند عضويت وي در هيات رئيسه تعليق ميگردد. گزارش
هيات در اين باره در جلسه غيرعلني مورد بررسي قرار ميگيرد و در
اولين جلسه علني مجلس، بدون بحث به رايگيري گذاشته
ميشود.
در صورت رد عدم
صلاحيت، عضو مزبور به كار خود ادامه خواهد داد و در غير اين صورت
از سمت خود مستعفي شناخته ميشود و حق شركت در انتخابات مجدد آن
دوره را ندارد.
تبصره 1 ـ هيات
رسيدگي به اعتراض، در ابتداي نخستين جلسه خود، هيات رئيسهاي را
وفق مقررات مربوط به انتخاب هيات رئيسه كميسيونها، انتخاب
مينمايند.
جلسات هيات با
حضور سه چهارم اعضاء رسميت مييابد و مناط اعتبار تصميمات آن،
راي اكثريت مطلق حاضرين ميباشد.
تبصره 2 ـ
نمايندگان معترض و اعضاي مورد اعتراض هيات رئيسه مجلس، حق راي در
جلسه هيات رسيدگي كننده به اعتراضات را
ندارند.
تبصره 3 ـ
رسيدگي فوق مانع از انجام وظايف قانوني كميسيون اصل نودم (90)
قانون اساسي نسبت به طرز كار مجلس نخواهد بود و نمايندگان
ميتوانند از آن طريق نيز نسبت به عملكرد هيات رئيسه نظارت و
پيگيري نمايند.
آييننامه
داخلي مجلس شوراي اسلامي
بررسي
بودجه
به منظور تنظيم اصول و مفاد برنامههاي توسعه و لوايح
بودجه كل كشور و ايجاد هماهنگي بين كميسيونهاي تخصصي مجلس شوراي
اسلامي، پس از تقديم لايحه مربوط توسط دولت به مجلس، كميسيون
تلفيق مركب از اعضاي ذيل تشكيل ميگردد.
1-
كليه اعضاي كميسيون برنامه و
بودجه و محاسبات.
2-
دو نفر از هر يك از كميسيونهاي
ديگر (غير از كميسيونهاي تحقيق و تدوين آيين نامه داخلي
مجلس).
اعضاي مذكور در بند (2) توسط كميسيونهاي مربوطه
انتخاب و به هيات رييسه مجلس معرفي ميشوند.
ماموريت اين كميسيون تا تصويب نهايي قانون برنامه
توسعه و يا لايحه بودجه سالانه كل كشور ادامه
مييابد.
اول – تصويب برنامه توسعه
ماده 214- كليات برنامه و كليه تبصرههايي كه مربوط
به اهداف كلان و خط مشيهاي اساسي است در شور اول و بقيه در شور
دوم بررسي و تصويب خواهد شد.
تبصره – مصوبات شور اول غير قابل تجديد نظر
ميباشد.
ماده 215- كميسيونهاي تخصصي موظفند حداكثر ظرف مدت
دو هفته نسبت به مواد و تبصرههاي مربوط به خود، بررسيهاي لازم
را به عمل آورند و در پايان مهلت، گزارش كار مربوط به شور اول
خود را به كميسيون تلفيق ارسال دارند.
ماده 216- كميسيون تلفيق موظف است حداكثر ظرف مدت سه
هفته پس از جمع آوري گزارش كميسيونهاي تخصصي و اصلاح و تلفيق
آنها، گزارش جامع خود را به جلسه علني ارائه نمايد.
ماده 217- پس از شور اول، كميسيون تلفيق موظف است
نحوه توزيع را تعيين و ظرف مدت ده روز همراه با سياستهاي مصوب
شور اول به كميسيونهاي تخصصي اعلام نمايد.
ماده 218- در شور دوم، كميسيونهاي تخصصي موظفند در
چهارچوب ابلاغيه كميسيون تلفيق، تبصرهها و پيوستها را بررسي و
گزارش خود را حداكثر ظرف مدت دو هفته به كميسيون تلفيق اعلام
كنند.
ماده 219- كميسيون تلفيق پس از وصول كليه گزارشهاي
شور دوم كميسيونهاي تخصصي، موظف است حداكثر ظرف سه هفته آنها را
اصلاح و تلفيق و گزارش نهايي را جهت بررسي و تصويب در شور دوم به
مجلس ارائه نمايند.
ماده 220- نمايندگان در شور اول و دوم ميتوانند
پيشنهادهاي خود را در مهلتهاي اعلام شده توسط كميسيونهاي تخصصي
به آنها ارائه نموده و در وقت مقرر جهت توضيح در كميسيون حاضر
شوند.
ماده 221- در شور اول و دوم ابتدا پيشنهادهاي مربوط
به كميسيونهاي تخصصي و سپس پيشنهادهاي نمايندگان در مورد ماده
واحده و تبصرهها قابل طرح ميباشد.
ماده 222- نحوه رسيدگي به كليات و پيشنهادهاي شور اول
و دوم، و هر موضوعي كه در اين بخش از آيين نامه نيامده بر طبق
معمول مقررات اين آيين نامه خواهد بود.
ماده 223- اصلاح برنامه مصوب تنها در قالب طرحها و
لوايح خاص خود قابل پذيرش است و نميتوان در ضمن لوايح بودجه و
ديگر طرحها و لوايح قانوني آن را اصلاح و يا تغيير
داد.
دوم- تصويب بودجه ساليانه كل كشور
ماده 224- لايحه بودجه ساليانه كل كشور يك شوري خواهد
بود و ترتيب رسيدگي به شرح ذيل ميباشد:
1-
نمايندگان مجلس از زمان تقديم
لايحه بودجه ساليانه كل كشور و پيوستها توسط دولت و توزيع آن تا
مدت ده روز ميتوانند پيشنهادهاي خود را به كميسيونهاي تخصصي
مجلس تقديم نمايند.
2-
كميسيونهاي تخصصي موظفند حداكثر
تا ده روز پس از پايان مهلت اخذ پيشنهادهاي نمايندگان، گزارش خود
را به كميسيون اصلي تقديم نمايند.
3-
كميسيون اصلي موظف است حداكثر
ظرف مدت پانزده روز، ضمن رسيدگي به گزارش كميسيونهاي تخصصي گزارش
نهايي خود را تنظيم و به مجلس شوراي اسلامي تقديم
نمايد.
4-
در جلسه علني، پس از رسيدگي به
كليات بودجه و تصويب آن، به پيشنهادهاي مربوط به درآمدها و ساير
منابع تامين اعتبار بودجه عمومي دولت رسيدگي و سقف آن به تصويب
خواهد رسيد. پس از آن پيشنهادهاي مربوط به تبصرهها و رديفها
رسيدگي ميگردد.
تبصره 1- در جلسه علني، تنها پيشنهادهايي كه توسط
نمايندگان و كميسيونها در زمان مقرر دريافت و به چاپ رسيده،
مشروط به عدم مغايرت با قانون برنامه، قابل طرح
ميباشد.
تبصره 2- نحوه رسيدگي به چند دوازدهم، متمم و
اصلاحيههاي بودجه و ساير مواردي كه در اين ماده پيش بيني نشده
طبق مقررات معمول در اين آيين نامه خواهد بود.
ماده 225- هنگام طرح لايحه بودجه در مجلس، جلسات بايد
بلاانقطاع در كليه ايام هفته غير از جمعه و تعطيلات رسمي، حداقل
روزي چهار ساعت منعقد گردد و تا موقعي كه شور و مذاكره پايان
نيافته و راي مجلس اخذ نشده است از دستور خارج نميشود و هيچ
لايحه يا طرح ديگر نميتواند مطرح باشد مگر لايحه يك يا چند
دوازدهم بودجه در صورت ضرورت.
تبصره – اگر مطالب فوري و فوتي اعم از طرحها و لوايح
دو فوريتي و غيره پيش آيد كه به تشخيص مجلس تاخير آن موجب زيان
جبران ناپذيري باشد، در اين صورت براي طرح و تصويب آن زمان مشخصي
معين ميشود.
(آيين نامه داخلي مجلس شوراي
اسلامي)
هياتهاي
رييسه مجلس
هيات رييسه
سني
مسن ترين فرد از نمايندگان حاضر به عنوان
رييس سني و فرد بعدي به عنوان نايب رييس و دو نفر از جوانترين
نمايندگان حاضر به سمت منشي معين ميشوند و در جايگاه هيات رييسه
قرار ميگيرند. در صورت تساوي سن، هيات رييسه سني با قيد قرعه
از بين مسنترين و جوانترين نمايندگان حاضر تعيين خواهد
شد.
اعلام هيات رييسه سني با اداره كل قوانين مجلس
است.
وظايف هيات رييسه سني، اداره جلسه افتتاحيه، انجام مراسم
تحليف، اقتراع شعب و اجراي انتخابات هيات رييسه موقت
است.
هيات رييسه موقت:
انتخاب هيات رييسه موقت در دومين
جلسه علني مجلس انجام خواهد شد.
تركيب و طرز انتخاب آن مانند
هيات رييسه دائم است، به جز اين كه اكثريت نسبي در انتخاب رييس
كافي خواهد بود.
هيات رييسه موقت بلافاصله پس از انتخاب، با
متن سوگند نامه هيات رييسه دائم مراسم تحليف را بجاي خواهد
آورد.
وظايف هيات رييسه موقت اداره جلسات مجلس تا زمان تاييد
اعتبارنامه دو سوم نمايندگان و اجراي انتخابات هيات رييسه دائم و
تمشيت امور اداري مجلس است.
هيات رييسه دائم:
پس از تصويب
اعتبارنامه حداقل دو سوم مجموع نمايندگان، هيات رييسه موقت اقدام
به انتخاب هيات رييسه دائم ميكند، اعضاي هيات رييسه دائم براي
يكسال انتخاب ميشوند. مبناي تجديد انتخابات ساليانه، سالروز
انتخابات هيات رييسه قبلي بوده و در صورتي كه با تعطيلات مصادف
گردد در جلسه قبل از آن انجام ميگردد و مسئوليت هيات رييسه جديد
از سالروز انتخابات قبل تفويض خواهد گرديد.
هيات رييس دائم
مركب از رييس، دو نايب رييس، شش منشي و سه كارپرداز
ميباشد.
انتخاب رييس در نوبت اول با اكثريت مطلق آراء
نمايندگان صاحب راي است و انتخاب نواب رييس، منشيها و
كارپردازان هر كدام جداگانه و با اكثريت نسبي و راي مخفي و با
ورقه خواهد بود. در صورتي كه در انتخابات رييس در نوبت اول
اكثريت مطلق حاصل نشود، در نوبت دوم اكثريت نسبي كافي خواهد
بود.
چنانچه آراء براي رييس، نواب رييس، منشيها، كارپردازان
با يكديگر برابر باشد، حسب مورد به قيد قرعه تعيين
ميشوند.
در صورتي به فرد غايب در جلسه ميتوان راي داد كه
قبل از تشكيل جلسه مربوط به انتخاب هيات رييسه، كتبا نامزدي خود
را به اداره كل قوانين مجلس اعلام كرده باشد.
قبل از اخذ راي
براي هيات رييسه، اسامي داوطلبان به ترتيب وصول به هيات رييسه
بدون بحث در جلسه علني اعلام خواهد شد.
اعضاء هيات رييسه
دائم، پس از انتخاب، در حضور نمايندگان به ترتيب سوگند ياد
ميكنند.
(آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي)
نكات
مشترك مربوط به بررسي طرحها و لوايح
ماده 178ـ در
مواردي كه طرح يا لايحه قانوني مربوط به امور داخلي مجلس نباشد،
از طريق هيات رئيسه به وزير يا مسئول اجرايي مربوطه رسما اطلاع
داده ميشود تا خود يا معاون او كه رسما به مجلس معرفي شده در
جلسه علني حاضر شود و در مذاكرات شركت نمايد. در صورت اطلاع و
عدم حضور وزير يا معاون بدون عذر موجه، از طرف رئيس مجلس مواخذه
خواهد شد. به هر صورت، در همان جلسه، حتي با عدم حضور وزير يا
مسئول اجرايي مربوطه، طرح يا لايحه مورد بررسي قرار خواهد گرفت و
اتخاذ تصميم خواهد شد.
ماده 179ـ سوالات توضيحي نمايندگان، در
شور اول يا دوم طرحها و لوايح كه مربوط به موضوعات مورد بحث
باشد، در مجلس كتبا به رئيس مجلس تقديم ميشود. رئيس اين سوالات
را به مخبر كميسيون مربوط يا نماينده دولت ميدهد تا به هنگام
توضيح و يا توجيه به آن پاسخ داده شود.
ماده 180ـ در صورتي كه
حداقل بيست و پنج نفر از نمايندگان كتبا از مجلس تقاضا كنند كه
طرح يا لايحه قانوني واصل شده به مجلس براي حداكثر شش ماه مسكوت
بماند، پس از توضيح يكي از پيشنهاددهندگان به مدت پنج دقيقه و
پاسخ آن از طرف يك مخالف به مدت حداكثر پنج دقيقه، راي گرفته
ميشود. تقاضاي مسكوت ماندن لايحه بدون موافقت وزير يا معاون
امور مجلس ذيربط پذيرفته نخواهد شد.
تقاضاي مسكوت ماندن در
هر طرح و لايحه فقط براي يك مرتبه مجاز خواهد بود. هيات رئيسه
موظف است پس از گذشت مدت مسكوت ماندن، طرح يا لايحه را مجددا در
دستور كار مجلس قرار دهد.
تبصره ـ چنانچه تقاضاي مسكوت ماندن
براي انجام اصلاحات طرح يا لايحه باشد پس از تصويب مسكوت ماندن
به كميسيون ذيربط جهت انجام اصلاحات ارجاع ميگردد. نحوه رسيدگي
به اصلاحات همچون رسيدگي در شور دوم طرحها و لوايح خواهد
بود.
ماده 181ـ اخطار راجع به منافي بودن طرحها و لوايح و
ساير موضوعات مورد بحث در مجلس با قانون اساسي يا آييننامه
داخلي مجلس مقدم بر اظهارات ديگر است و مذاكرات در موضوع اصلي را
متوقف ميكند. اين اخطار بايد با استناد به اص
