اشارهای
کوتاه به موقعیت طبیعی و تاریخی
شهرستان تکاب
موقعیت
طبیعی و تاریخی شهر تکاب را باید از زاویههای
مختلفی مورد نظر قرار داد. این شهر در دوران پیش
از اسلام بر سر بزرگراههای مهمی میان همدان،
ارمنستان و آسیای صغیر قرار داشته است. تکاب محل
وجود چشمه ها، قنات ها و همچنین شاخه مهم رود سارق
می باشد. تکاب به معنای آب باریک وزیرزمینی است که
این خود اشاره به آب کم و باریکی است که در
آنجا جاری باشد. همزمان تکاب به صورت اسم مرکب به
معنای دره و زیرزمینی است که در بعضی جاها آب را
در درون خود فرو برده و در جاهای دیگر آنرا به
بیرون فوران داده است. اینجا را شهر شیز، تیکان
تپه و پیکان تپه هم گفته اند که ممکن است به علت
وجود خارهای اطراف شهر باشد.
شهرستان تکاب دارای دهها
اثر تاریخی مربوط به قبل و بعد از اسلام است. یکی
از این آثارهای مهم تخت سلیمان می باشد که در 42
کیلومتری شمال شرقی تکاب واقع شده است. این بنای
تاریخی مرکز آتشکده بزرگ ساسانیها به نام
آذرگشسب،یکی از سه آتشکده بزرگ و معروف آن دوران
بوده است که به صورت تپهای با 20 متر ارتفاع از
سطح زمین و قاعدهای بیضی شکل مشهود می باشد. تخت
سلیمان از نظر موجودیت آبهای معدنی نیز که در آن
جاری است دارای اهمیت می باشد. این آب در طی
هزاران سال در دل زمین می جوشیده و املاح خود را
رسوب داده است. در وسط این تپه استخری نسبتا بزرگی
قرار دارد. مقدار آبی که از طرفین آن سرازیر می
گردد بیش از 40 لیتر در ثانیه می باشد. خرابه های
متعددی بر روی این تپه باقی مانده است که برخی از
مورخین آنها به دوران پیش از اسلام و برخی آنها
را به دوران بعد از اسلام نسبت می دهند. شهر
تاریخی شیز نیز در اینجا واقع بوده واحتمالاً به
علت فعالیتهای آتشفشانی کوه زندان که در فاصله
5/1 کیلومتری تخت سلیمان فعلی قرار دارد، ویران
شده و آثاری نیز از آن به جاپی مانده است. در دوره
اسلام و مغول نیز توجه زیادی به آبادانی این ناحیه
شده است و مورخانی چون طبر ابن الفقیه،ابن
خردادبه،یاقوت حموی وحمدالله مستوفی در کتابهای
خویش به این ناحیه اشاره کرده اند. غار باستانی
کرفتو در جنوب غربی تکاب و دژ ساروقورغان و دهها
آثار دیگر در این منطقه به چشم می خورند.
چند سخن از وضعیت
اداری، اقتصادی و جمعیتی شهر تکاب
در سالهای اخیر تعدادی
زیادی از جمعیت روستاهای اطراف به شهر تکاب مهاجرت
کرده اند. یکی از علل عمده مهاجرت که بدان
اشاره می گردد همانا فقدان رفاه اولیه و همچنین
بیکاری و کمبود تسهیلات می باشد. این شهرستان از
نظر اداری به دو بخش مرکزی و تخت سلیمان تقسیم
شده است. تکاب منطقه ای کشاورزی و دامپروری است
که در حوالی آن گندم،جو و حبوبات عمدتا به صورت
دیم کشت می شوند، این در حالیست که در اطراف شهر
باغ و قلمستان نیز وجود دارد. با این وجود می توان
ادعا کرد که کار اصلی مردم در این محدوده
شهرستانی دامپروری و قالیبافی می باشد. از تولیدات
این شهرستان می توان به فرش معروف افشار،جاجیم،
گلیم و سجاده اشاره کرد. شایان ذکر است که نقشه
افشار تکاب در هنر قالیبافی شهرت جهانی دارد. جا
دارد که اشارهای نیز به وجود دو معادن طلای
آقدره و زرهشوران داشته باشیم که در نوع خود
جزو بزرگترین معادن در این می باشند. بر اساس آمار
و ارقام بدست آمده در سال 1382 مساحت شهرستان
تکاب 2523 کیلومتر مربع می باشد که 9100 خانوار
را در خود اسکان می دهد. این شهرستان داراي 102
روستا و6 دهستان می باشد که در میان آنها 72
روستا دارای برق. 83 روستا دارای آب آشامیدنی و 85
روستا دارای راه قابل استفاده می باشند. لازم
به توضیح است که از میان این روستاها 3 تای آن
جزو روستاهای بهسازی شده می باشند. مساحت حوزه
آبخيز اين شهر 184600 عنوان شده است.
